Books etc.








The book presents timely and needed contributions on privacy and data protection seals as seen from general, legal, policy, economic, technological, and societal perspectives. It covers data protection certification in the EU (i.e., the possibilities, actors and building blocks); the Schleswig-Holstein Data Protection Seal; the French Privacy Seal Scheme; privacy seals in the USA, Europe, Japan, Canada, India and Australia; controversies, challenges and lessons for privacy seals; the potential for privacy seals in emerging technologies; and an economic analysis. This book is particularly relevant in the EU context, given the General Data Protection Regulation (GDPR) impetus to data protection certification mechanisms and the dedication of specific provisions to certification. Its coverage of practices in jurisdictions outside the EU also makes it relevant globally.
This book will appeal to European legislators and policy-makers, privacy and data protection practitioners, certification bodies, international organisations, and academics.
Rowena Rodrigues is a Senior Research Analyst with Trilateral Research Ltd. in London and Vagelis Papakonstantinou is a Senior Researcher at the Vrije Universiteit Brussel in Brussels.


  • Sanjay Goel, Yuan Hong, Vagelis Papakonstantinou, Dariusz Kloza, Smart Grid Security, Springer, 2015,



Smart Grid is one of the key technologies that will reshape the landscape in terms of electricity, generation, management, and usage. The goal of smart grid is to overlay the communication grid on top of the electric grid such that the grid becomes more self-aware and efficient by making more informed decisions. The grid entails collecting large volumes of data both on the state of the grid as well as supply and demand which can then be processed to make the grid more efficient. Layering the communication infrastructure and connecting the entire grid obviously opens up additional vulnerabilities in the network that can be exploited. The smart grid will be a large network albeit largely disconnected from the current Internet but of the same scale with similar architecture. Some of the vulnerabilities of the Internet will also impact the smart grid. In addition, since the grid intrudes into the homes and personal lives of users there are privacy issues that need to be addressed. This book covers technical, legal, and policy issues related to information security and privacy in context of the smart grid.




SFSelf-regulation is frequently brought forward as the preferred alternative for the regulation of the Information Society. The emergence of new ways of communicating and doing business has initiated claims for their equally new regulative treatment, that will have to go beyond existing legislative boundaries, in order to help them develop. This is a view repeatedly advocated by the private sector, academics and, sometimes, national governments. On the other hand, disputes have been raised by those who challenge self-regulation’s ability to provide adequate safeguards for individuals in relation to the protection of their rights.
This research attempts to assess the role of self-regulation for the protection of privacy. While doing this, an attempt is undertaken to define self-regulation through the notions of the “cooperative state” and “market regulation”. The background and the contemporary implementation of self-regulatory instruments in the field of data protection is examined, before an assessment of current schemes is carried out.
The author supports that self-regulation has ultimately very little to offer to data protection, and should only be viewed as an assisting mechanism under the auspices of national data protection authorities. Only in parallel to data protection legislation can self-regulation truly serve the protection of individual privacy.
Das Werk ist Teil der Reihe Frankfurter Studien zum Datenschutz, Band 22.



booksimataH έλλειψη ενός εγχειριδίου με αντικείμενο το ν. 4072/2012, ο οποίος κάλυψε μεταξύ άλλων και το Δίκαιο των Σημάτων αντικαθιστώντας τον προϊσχύοντα για δεκαπέντε και πλέον έτη ν. 2239/1994, και οι δυσχέρειες που αυτή δημιουργεί στην πρακτική ώθησε τους συγγραφείς στη συγγραφή αυτού του βιβλίου. Το βιβλίο έχει τη μορφή κατ’ άρθρου σχολιασμού. Όπου απαιτήθηκε θεωρητική ανάλυση, αυτή έγινε με κατά το δυνατό συνοπτικό τρόπο και με παραπομπή σε περαιτέρω θεωρία. Έμφαση έχει δοθεί στην παράθεση παραδειγμάτων (νομολογίας), εθνικής και Κοινοτικής, για την τεκμηρίωση της ανάλυσης.

Στην ίδια κατεύθυνση, της παροχής ενός κατά το δυνατό χρήσιμου εργαλείου στην πρακτική, οργανώθηκαν και οι πίνακες που παρατίθενται στο τέλος της ανάλυσης. Εκτός από το ευρετήριο, παρατίθενται πίνακας νομολογίας (με αναφορά στα σχετικά με κάθε απόφαση άρθρα του νόμου), καθώς και κατ’ άρθρο αναφοράς στο κείμενο του νόμου (με αφετηρία δηλαδή συγκεκριμένο άρθρο του νόμου αναφέρουμε σε ποια άλλα άρθρα γίνεται εξίσου αναφορά, ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει πλήρη εικόνα).

Η ανάλυση λαμβάνει υπόψη της και την τροποποίηση του Κοινοτικού κανονιστικού πλαισίου που στο μεταξύ εξίσου έλαβε χώρα. Παρότι η συγγραφή βασίστηκε στον προϊσχύοντα Κανονισμό 207/2009, καθώς από την 23 Μαρτίου 2016 τέθηκε σε ισχύ ο Κανονισμός 2424/2015,στην ανάλυση γίνεται επισήμανση των αλλαγών σε κάθε επιμέρους άρθρο.




Έχετε μια επιχειρηματική ιδέα, αλλά σάς προβληματίζει το πέπλο αβεβαιότητας που υπάρχει γύρω από τις startups? Θέλετε να αυξήσετε τις πιθανότητες επιτυχίας του επιχειρηματικού σας τολμήματος; Τότε το βιβλίο αυτό είναι για σάς και πιθανότατα, θα αποτελέσει την καλύτερη «startup επένδυση» που κάνατε ποτέ. Οι συγγραφείς του βιβλίου, μέσα από την πολυετή ενασχόλησή τους με τις startups στην Ελλάδα, ετοίμασαν έναν σύντομο αλλά περιεκτικό οδηγό βήμα-βήμα, με σκοπό να προσφέρουν ένα εντατικό μάθημα σύγχρονης ελληνικής επιχειρηματικότητας σε επίδοξους νέους επιχειρηματίες που είτε δεν ξεκίνησαν ακόμα, είτε μόλις άρχισαν να δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά. Από τη σύλληψη της ιδέας, μέχρι και την απόκτηση του πρώτου πελάτη, το βιβλίο αυτό θα σας δώσει τις βασικές γνώσεις ώστε να μην χρειάζεται να «ανακαλύψετε τον τροχό από την αρχή», αλλά να μπορέσετε να επικεντρωθείτε μαζί με τους (απαραίτητους) συμβούλους σας, στα ειδικά θέματα του εγχειρήματός σας.





– Δίκαιο Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

– Προστασία Λογισμικού

– Βάσεις Δεδομένων

– Ηλεκτρονικό εμπόριο

Το παρόν αποτελεί στην ουσία τη δεύτερη έκδοση των Νομικών Θεμάτων Πληροφορικής (εκδόσεις Σάκκουλα, 2006). Ομολογουμένως, στην πρώτη έκδοση του βιβλίου μου δίστασα να δώσω τίτλο Δίκαιο Πληροφορικής, εξαιτίας των τότε συνθηκών: επιμέρους τομείς του (όπως το Δίκαιο Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα) δεν είχαν ακόμα αναπτύξει την πλήρη δυναμική τους, άλλοι όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο ή και το Διαδίκτυο δεν είχαν τύχει ακόμα, εντός και εκτός Ελλάδας, σαφή αντιμετώπιση στη θεωρία, ενώ οι τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών έβρισκαν ακόμα οριακή εφαρμογή στην καθημερινή ζωή της ελληνικής κοινωνίας.
Το σύνολο των παραπάνω παραδοχών στο μεταξύ ανατράπηκε. Οι τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, με τη μια ή την άλλη μορφή τους, πλέον επηρεάζουν τη ζωή καθενός από εμάς – από την καθημερινή τους χρήση πηγάζουν δικαιώματα και υποχρεώσεις, οι υλοποιήσεις τους προστατεύονται με νέα ή ήδη υπάρχοντα νομικά εργαλεία. Η καθολική αποδοχή και χρήση του Διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών προκάλεσαν στο μεταξύ αυξημένο ενδιαφέρον από τη θεωρία, ενώ ταυτόχρονα άρχισε να σχηματίζεται και αξιόλογη ελληνική νομολογία. Οι συνθήκες φαίνεται πως τελικά ωρίμασαν και στην Ελλάδα για τη δημιουργία αυτοτελούς Δικαίου Πληροφορικής, ως κατηγορία του κλάδου της Νομικής Πληροφορικής. Με αφετηρία τις παραπάνω διαπιστώσεις προχώρησα στην αλλαγή τίτλου του βιβλίου μου, ελπίζοντας και η δεύτερη αυτή έκδοσή του να τύχει της ευνοϊκής υποδοχής που συνάντησε και η πρώτη.
Όπως άλλωστε και κατά το παρελθόν, το παρόν είναι αποτέλεσμα πολυετών ανταλλαγών με τους φοιτητές και τους διδάσκοντες του Τμήματος Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών, χωρίς την ενεργή συμβολή των οποίων η συγγραφή του θα ήταν αδύνατη.



Εφαρμόζεται κάποιο σχέδιο για το πώς θα φτάσουμε στην Ψηφιακή Ελλάδα; Πώς δημιουργήθηκε το ισχύον νομικό πλαίσιο για τις νέες τεχνολογίες και πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί στην πράξη; Πώς θα μπορούσαμε να κινηθούμε ασφαλέστερα και αποτελεσματικότερα προς μια πραγματική Ψηφιακή Ελλάδα; Η ανάλυση που γίνεται στο βιβλίο αυτό επιχειρεί να απαντήσει στα παραπάνω καίρια ερωτήματα. Η αφετηρία της ανάλυσης είναι νομική, καθώς η ανάλυση του ρυθμιστικού πλαισίου στους επιμέρους τομείς της Ψηφιακής Ελλάδας αποτελεί τον πυρήνα της. Στόχος της όμως δεν είναι να δοθούν νομικές απαντήσεις, αλλά να καταδειχθεί η σχέση μεταξύ νόμων και Ψηφιακής Ελλάδας. Ουσιαστικά, ο στόχος αυτού του βιβλίου είναι διπλός: αφενός να καταγράψει και αφετέρου να προτείνει. Η καταγραφή αφορά την Ψηφιακή Ελλάδα σήμερα, την ιστορική της διαδρομή και το σύγχρονο ρυθμιστικό πλαίσιο. Οι προτάσεις αφορούν την πορεία της στο μέλλον.

Στα περιεχόμενα του βιβλίου περιλαμβάνονται και τα ακόλουθα: Το άτομο (Ο Έλληνας μέσος χρήστης νέων τεχνολογιών, H συμμετοχή του στο Web 2.0, Η επεξεργασία των δεδομένων του προσωπικού χαρακτήρα, Η (Τηλ)επικοινωνία του). Η αγορά (Η ελληνική “μέση επιχείρηση νέων τεχνολογιών” – η ελληνική επιχείρηση ΝΕΤ, Οι σχέσεις της Β2Β, Οι σχέσεις της B2C). Το ελληνικό Δημόσιο, Κράτος και συμμέτοχος στην αγορά (Δημιουργία των κανόνων, Εφαρμογή των κανόνων, Παροχή υπηρεσιών/κατανάλωση προϊόντων και υπηρεσιών, Άσκηση πολιτικής;).


  • Παπακωνσταντίνου Ε, Νομικά Θέματα Πληροφορικής (Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Έννομη Προστασία Λογισμικού, Ηλεκτρονικό Εμπόριο), Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα- Θεσσαλονίκη, 2006.


dedom1Το βιβλίο διακρίνεται, μετά από σύντομη γενική εισαγωγή, σε δύο μέρη. Το πρώτο αναφέρεται στην εθνική νομοθεσία. Περιλαμβάνεται ο κωδικοποιημένος ν. 2472/1997 και αποφάσεις για τις οποίες έγινε κατά το δυνατό ακριβής περίληψη και παράθεση κατ’ άρθρον. Στη συνέχεια η παράθεση των νομοθετημάτων γίνεται ανά τομέα επεξεργασιών (ηλεκτρονικές επικοινωνίες, αστυνομική και δικαστική συνεργασία, άλλοι νόμοι).
Το δεύτερο μέρος αναφέρεται στην Ευρωπαϊκή και Κοινοτική νομοθεσία. Παρατίθενται πρώτα τα βασικά ρυθμιστικά κείμενα και στη συνέχεια εκείνα που αφορούν συγκεκριμένους τομείς επεξεργασίας. Τέλος, περιλαμβάνεται στο παρόν και βασική νομολογία.
Σύντομη παράθεση, σε τρίτο μέρος, γίνεται στο διεθνές δίκαιο, κυρίως για την πληρότητα της εικόνας (χωρίς ο αναγνώστης να ξεχνά ότι οι Οδηγίες του ΟΟΣΑ είναι ένα κείμενο με διεθνή επιρροή που μόλις ολοκλήρωσε σε διαδικασία αναθεώρησης).
Τέλος, στην εισαγωγή κάθε υποκεφαλαίου παρατίθενται χρήσιμες οδηγίες (και επιφυλάξεις). Ο αναγνώστης οφείλει να τις λάβει υπόψη του πριν την αναδρομή στο νομοθέτημα που τον




Book Chapters.







Official Reports.