Τι Βασιλιά (Αρχηγό / Manager / Πρωθυπουργό) θέλουμε;

Δημοσιεύθηκε στο startupper.gr, 10 Δεκ 2018

Συγγραφέας: Αίσωπος

Προσαρμογή: Βαγγέλης Παπακωνσταντίνου

Καλέ μου startupper τις ιστορίες αυτές τις σκέφτηκα παραπάνω από 2500 χρόνια πριν. Όμως, καλώς ή κακώς, ούτε η φύση ούτε οι άνθρωποι αλλάζουν. Νομίζω επομένως ότι ακόμα και σήμερα μπορεί να σου φανούν χρήσιμες. Απλά λίγη προσαρμογή χρειάζονται στις δικές σου συνθήκες. Εννοείται ότι οποιαδήποτε ομοιότητα με συγκεκριμένα πρόσωπα είναι τυχαία και σίγουρα μη ηθελημένη. Αν όμως οι καταστάσεις που σου αφηγούμαι κάτι σου θυμίζουν, τότε θα έχω πετύχει το στόχο μου.

 

Σήμερα θα σου κάνω ένα σύντομο μάθημα πολιτικής επιστήμης, για δύο κυρίως λόγους: Πρώτο, επειδή ό,τι ισχύει στις επιχειρήσεις ισχύει και στην πολιτική, και αντίστροφα. Δεύτερο, καθώς έχεις και κοινωνική υποχρέωση απέναντι στην ελληνική κοινωνία, η οποία αν μη τι άλλο σε χρηματοδοτεί, καλό είναι να σου έχουν διευκρινιστεί μερικά πράγματα από την αρχή. 

~

 

Οι βάτραχοι στεναχωριόνταν που δεν είχαν βασιλιά και έτσι έστειλαν στον Δία ζητώντας του να τους δώσει έναν. Εκείνος είδε την ανοησία τους και έριξε ένα ξύλο στη λίμνη. Οι βάτραχοι στην αρχή τρόμαξαν από τον κρότο και χώθηκαν στα βάθη της λίμνης. Αργότερα όμως, καθώς το ξύλο ήταν ακίνητο, αναθάρρησαν, βγήκαν στην επιφάνεια, και τελικά έφτασαν σε τέτοιο σημείο περιφρόνησης, ώστε ανέβηκαν και κάθισαν πάνω του. Τελικά, επειδή θεώρησαν ανάξιό τους να έχουν τέτοιο βασιλιά, έστειλαν και πάλι στον Δία για να τους τον αλλάξει, επειδή ήταν αδρανής. Ο Δίας τότε τους έστειλε ένα νερόφιδο, που τους έπιανε και τους καταβρόχθιζε.».

 

~

 

Αυτή η ιστορία περιέχει ένα σωρό χρήσιμα μαθήματα για μας. Ας τα δούμε επομένως ένα-ένα, με τη σειρά:

  • «Οι βάτραχοι στεναχωριόνταν που δεν είχαν βασιλιά». Γιατί άραγε ήταν στεναχωρημένοι; Μια χαρά δεν ζούσαν ως συλλογικότητα στη λίμνη; Προφανώς όχι. Η πικρή αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει κοινωνική ομάδα, ή επιχείρηση, χωρίς αρχηγό. Δες και στο National Geographic, αν δεν με πιστεύεις. Ο αρχηγός είναι απαραίτητος, και πρέπει να είναι ισχυρός και να αναγνωρίζεται ως τέτοιος. Βέβαια, το τι κάνει και τι πρέπει να κάνει με την εξουσία του είναι το βασικό θέμα που απασχόλησε την ανθρωπότητα από τον Πλάτωνα μέχρι τον Popper – χωρίς ακόμα να έχουμε ικανοποιητική απάντηση.
  • «και έτσι έστειλαν στον Δία ζητώντας του να τους δώσει έναν». Η δεύτερη πικρή αλήθεια είναι ότι πάντα υπάρχει ένας αρχηγός, συχνά όμως ο μέσος άνθρωπος/βάτραχος δεν μπορεί ή δεν θέλει να τον αντιληφθεί. Οι βάτραχοι είχαν ήδη αρχηγό, τον Δία. Απλά δεν το είχαν καταλάβει. Και ο ίδιος ο Δίας έχει αρχηγό. Αν δεν με πιστεύεις, σου θυμίζω τη δήλωση εκείνου του συνεργάτη του Κλίντον που είχε ζητήσει, αν ξαναγεννιόταν, να γινόταν ομόλογο.
  • «Εκείνος είδε την ανοησία τους και έριξε ένα ξύλο στη λίμνη». Ποια ήταν η ανοησία των βατράχων; Ότι ζητούσαν αρχηγό ενώ είχαν ήδη έναν, τον ίδιο το Δία. Όταν μιλάς απευθείας με το αφεντικό δεν είναι ανάγκη να έχεις και κάποιον ενδιάμεσο (middle manager) κάθε μέρα πάνω από το κεφάλι σου. Ας έχει. Ο (σωστός) αρχηγός είναι πάντα μεγαλόψυχος στην αρχή, και δίνει ευκαιρίες. Έτσι, διόρισε για τοποτηρητή του ένα κούτσουρο.
  • «Οι βάτραχοι στην αρχή τρόμαξαν από τον κρότο και χώθηκαν στα βάθη της λίμνης». Ο νέος αρχηγός πάντα τρομάζει. Είτε είναι αποτέλεσμα διορισμού, είτε εκλογής, είτε φυσικής επιλογής, πάντα ο νέος αρχηγός αμέσως μόλις αναλάβει κάνει όλους τους αμφισβητίες να κρυφτούν. Γι αυτό γίνεται λόγος και για τις «100 πρώτες μέρες» κάθε νέας κυβέρνησης.
  • «Αργότερα όμως, καθώς το ξύλο ήταν ακίνητο, αναθάρρησαν, βγήκαν στην επιφάνεια, και τελικά έφτασαν σε τέτοιο σημείο περιφρόνησης, ώστε ανέβηκαν και κάθισαν πάνω του». Στην ουσία υπάρχουν δύο είδη διοίκησης, το παθητικό και το ενεργητικό. Ο «παθητικός» αρχηγός είναι ήπιος, δίνει ευκαιρίες, ακούει πριν αποφασίσει, είναι απλός και προσηνής. Τελικά ίσως είναι λίγο βαρετός, αλλά αυτό δεν είναι αναγκαστικά κακό ούτε για μια κοινωνία, ούτε για μια επιχείρηση ούτε καν για ένα ζευγάρι. Όμως, το πρόβλημα είναι ότι πολλοί παρεξηγούν την αδράνεια για αδυναμία.
  • «Τελικά, επειδή θεώρησαν ανάξιό τους να έχουν τέτοιο βασιλιά, έστειλαν και πάλι στον Δία για να τους τον αλλάξει, επειδή ήταν αδρανής». Εδώ δεν πρόκειται για μάθημα πολιτικής επιστήμης, αλλά για μάθημα ζωής: Το τι θεωρείς εσύ, ως πολίτης ή εργαζόμενος ή νέος επιχειρηματίας, ανάξιό σου σε σχέση με το τι θεωρεί ανάξιό σου ο αρχηγός σου ή ο διευθυντής σου ή ο επενδυτής σου μπορεί να απέχουν πολύ μεταξύ τους.
  • «Ο Δίας τότε τους έστειλε ένα νερόφιδο, που τους έπιανε και τους καταβρόχθιζε». Εδώ πρόκειται για το δεύτερο μοντέλο διοίκησης, το ενεργητικό. Ο «ενεργητικός» αρχηγός, που συνήθως βρίσκεται σε αρχηγικά κόμματα ή προσωποκεντρικές επιχειρήσεις, είναι δυναμικός, βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση, παίρνει ρίσκα, συναρπάζει. Γοητεύει και παρασύρει τους πολίτες και τους επενδυτές προς το όραμά του, και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα, ότι δηλαδή πολύ συχνά αυτό το όραμα τους πηγαίνει απευθείας στον πάτο της λίμνης.

 

Αυτά, επομένως, και με τους βατράχους που αποφάσισαν να αλλάξουν μοντέλο διοίκησης και αρχηγό. Όπως βλέπεις απαντήσεις δεν υπάρχουν, μόνο επιλογές με υπέρ και κατά η κάθε μια. Choose your poison, που λέμε και στα ελληνικά, όμως για μένα όλη η σημασία είναι στο choose και όχι στο, αναπόφευκτο, poison.

 

 

 

Tagged with:

Death, taxes, and now the GDPR

Article 3 of the GDPR sets its geographical scope. The general rule is that it applies whenever a controller or a processor is established in the EU regardless where the processing takes place. That is something expected. However, the GDPR also applies to people who are in the EU whenever they surf the web (“offered goods and services irrespective of payment” or “have their behaviour monitored”).

This unexpected addition is usually referred to as “the extraterritoriality effect of the GDPR”. It has, deservedly, attracted much attention in politics, practice and academia. By some it has been hailed as a worthy example of regulating the web in a meaningful way. By others it has been criticized as a blunt attempt by the EU to regulate the planet. How could the EU possibly force organisations that reside in the USA, in China, or in India to apply the GDPR in their processing?

Nevertheless, much less attention has been given to the point of view of the people actually concerned. As said, the GDPR applies to someone residing anywhere in the EU no matter what. Any European can feel confident that the GDPR protects his or her personal data at all times.

What happens, however, if that same individual does not want it to be so? How can one get out of the scope of the GDPR for whatever reason?

In the past people could get out of laws of the country they resided in by flying, driving or sailing away from it. The internet appeared at first to be adding a new option to the list. I may be living in one country, but through the internet I can surf to whatever other jurisdiction I wish without ever leaving my living room. It is not the same as travelling, but it is something.

I guess that this is ultimately connected with what surfing the web actually means for us. During its first, heroic, period the internet was dominated by sentimentalists: “Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel, I come from Cyberspace, the new home of Mind”. Now, apparently the realists took their revenge, considering it a mere tool for someone to pay the bills or equip an apartment without ever leaving it. I do not think that either is entirely correct: The same person can pay the bills online and surf the web in order to get a, rare, sense of freedom.

So, how can one voluntarily get out of the GDPR’s scope? If it weren’t for its extraterritoriality effect, I could visit a website in the USA and USA rules would apply to me. Although perhaps inconceivable to the GDPR’s drafters, I may be in my sound mind and still want to do this. People are unpredictable and usually wish to keep their options open.

I think that the GDPR applies an implicit paternalistic approach. It assures Europeans that it knows what is best for them, and that it will always be there. This is perhaps normal for a fundamental human right (as is personal data protection in Europe) however the GDPR is no 3-lines declaration in the constitution. It is a technical legal text of some 100 detailed articles, without an “off” switch.

The way the GDPR is drafted Europeans cannot get out of its scope when online even if they wanted to. There is no space for a “no-GDPR browsing”, similar to “incognito browsing”. In this way however the GDPR fails to understand what the internet really means to a lot of people. This is why I believe that the traditional list of the only things that are certain in life (death and taxes), needs to be updated, at least for Europeans, with the addition of the GDPR.

 

 

Tagged with: ,

Big Data and Cybersecurity in China and the EU: Identifying points of convergence and future cooperation

The Brussels Privacy Hub is organising a full-day workshop on “Big Data and Cybersecurity in China and the EU: Identifying points of convergence and future cooperation”, to be held on 27 November 2018. The workshop will elaborate upon the notions of Big Data and Cybersecurity, as perceived and used in China and in the EU. Both notions are of central importance: In China, its Cybersecurity Law was enacted in July 2017, raising international interest on its approach to this topic. In the EU, cybersecurity constitutes a crucial part of its Digital Single Market strategy, with a number of relevant legislative instruments currently found at various stages of implementation. Because both China and the EU are major players in the international digital field, common understanding is urgently required on such central topics. This workshop aims at bringing together experts from both sides, in order to identify points of convergence as well as opportunities for future cooperation. The workshop will be attended by EU and Chinese high-profile experts specialists in the fields of cybersecurity and data privacy law. It is organised with the support of the VUB Confucius Institute, under its 2018 call for research activities.

 

Workshop programme

 

Tagged with:

Τι μας μαθαίνει το SingularityU για τον ρόλο της Ελλάδας στο παγκόσμιο ταμπλό

Δημοσιεύθηκε στο dEasy, 26.11.2018

Τι μας μαθαίνει το SingularityU για τον ρόλο της Ελλάδας στο παγκόσμιο ταμπλό

Την προηγούμενη εβδομάδα διοργανώθηκε στην Αθήνα το, πρώτο, SungularityU Greece Summit. Ομολογουμένως δεν πήγα, αλλά την συζήτηση περί singularitarianism την παρακολουθώ και λόγω επαγγέλματος αλλά και από προσωπικό ενδιαφέρον. Δεν έχω καταλάβει ακριβώς τη σχέση του συνεδρίου με το «κίνημα» ή όπως αλλιώς θέλει να το αποκαλέσει κανείς, αλλά σε κάθε περίπτωση οι άνθρωποι και οι ιδέες του δεν μπορεί ν’ αγνοηθούν.

Επομένως, με ενδιαφέρον διάβασα το άρθρο του Κώστα Γιαννακίδη στο Protagon για ό,τι συζητήθηκε στην Αθήνα. Οι ιδέες είναι εκείνες περίπου που περίμενα να παρουσιαστούν – σε όσους ενδιαφέρονται θα πρότεινα και το Homo Deus του Harari, που έτσι ή αλλιώς αυτή την περίοδο συζητιέται πολύ.

Η τελευταία σκέψη όμως στο παραπάνω κείμενο μου δίνει ευκαιρία να μιλήσω για το ρόλο των κρατών στην σημερινή, παγκοσμιοποιημένη κατάσταση. Σε αυτό ο συντάκτης παραπονείται ότι «εδώ συνήθως μπαίνει με μελαγχολικό, σχεδόν θεατρικό, τρόπο το ερώτημα: και η Ελλάδα; Ελάτε τώρα! Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Ελλάδα τα παρακολουθεί όλα αυτά από απόσταση -και άλλες χώρες τα βλέπουν από μακριά. Το πρόβλημα είναι ότι δεν τα συζητά καν, δεν υπάρχουν με κάποιον τρόπο στην κοινή ατζέντα».

Αυτό είναι βέβαια αλήθεια. Κανείς, ή σχεδόν κανείς, δεν συζητά εδώ αυτά τα θέματα. Όμως, κάτι τέτοιο είναι αναπόφευκτο. Κανείς σε μικρά κράτη όπως η Ελλάδα δεν έχει τη δυνατότητα να συντηρήσει μια τέτοια συζήτηση. Για κάτι τέτοιο απαιτούνται πολλά χρήματα, τα οποία αναγκαστικά θα προέλθουν από το ενδιαφέρον είτε της επιστημονικής είτε της επιχειρηματικής κοινότητας (μακριά από εμάς η κρατική «στήριξη» με ό,τι αυτό συνεπάγεται…). Όμως η ελληνική επιστημονική ή ακαδημαϊκή κοινότητα θα ασχοληθεί με θέματα που αφορούν την Ελλάδα. Φαύλος κύκλος, θα έλεγε κανείς, η σκληρή πραγματικότητα, θα απαντούσα εγώ. Κατά τη γνώμη μου, στην Ελλάδα αντί να συζητάμε για αλγόριθμους, καλύτερα να συζητάμε τι γίνεται στη γειτονιά μας και πως καλύτερα μπορούμε να ανταποκριθούμε σε αυτό. Οι αλγόριθμοι παράγονται αλλού, εμείς απλοί αποδέκτες είμαστε, η χώρα (εκτός ατομικών εξαιρέσεων) δεν έχει κάτι να προσφέρει στη σχετική κουβέντα ή διαδικασία.

Και εδώ έρχεται ο ρόλος του υπερτοπικού οργανισμού, δηλαδή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλα τα θέματα του συνεδρίου δεν απασχολούν, επειδή τελικά δεν αφορούν άμεσα, την Ελλάδα, όμως απασχολούν και με το παραπάνω την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει μάλιστα την καλύτερη απάντηση παγκοσμίως στα περισσότερα από αυτά: Τον Γενικό Κανονισμό για τα προσωπικά δεδομένα, ή τον GDPR στη γλώσσα μας. Εκεί όλοι αυτοί οι, Αμερικανοί κυρίως, οραματιστές θα βρουν τις περισσότερες, και καλύτερες, απαντήσεις, που διαθέτει η ανθρωπότητα σήμερα για τα θέματα που τους απασχολούν.

Αυτός τελικά είναι, κατά τη γνώμη μου, ο ρόλος των κρατών στο μέλλον. Κράτη όπως η Ελλάδα, το Βέλγιο ή η Δανία, αλλά ακόμα και μεγαλύτερα όπως η Γαλλία ή η Γερμανία, δεν μπορούν να «παίξουν» στη διεθνή αρένα, όπου κινούνται τα μεγαθήρια ΗΠΑ και Κίνα. Η μόνη λύση είναι η εκπροσώπηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή θα αντιμετωπίσει τα προβλήματα της ανθρωπότητας, κάτι που κάνει ήδη και μάλιστα καλά. Αυτή θα πει στις ΗΠΑ και στην Κίνα τι κανόνες θα χρειαστεί η ανθρωπότητα για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τους αλγόριθμους ή τα κρυπτονομίσματα – και οι ΗΠΑ και η Κίνα θα ακούσουν με προσοχή τη γνώμη της. Τα τοπικά προβλήματα προφανώς θα παραμείνουν τοπικά, θα λυθούν από τις τοπικές κοινωνίες. Για τα υπερτοπικά όμως, ας σταματήσουμε να αναζητάμε τη θέση της Ελλάδας στο παγκόσμιο γίγνεσθαι και ας αρχίσουμε να νιώθουμε περισσότερο Ευρωπαίοι.

Tagged with:

Τα startups χρειάζονται ιδανικούς καταναλωτές και η κοινωνία μας ιδανικούς πολίτες

Δημοσιεύθηκε στο startupper.gr, 19.11.2018

Είμαι από τους τυχερούς που εξ επαγγέλματος έρχομαι συνεχώς σε επαφή με startuppers και τη νέα γενιά επιχειρηματιών. Η επαφή αυτή με αναζωογονεί και μου δίνει ελπίδα για το μέλλον, καθώς διαπιστώνω ότι άνθρωποι που συχνά έχουν τα μισά μου χρόνια τολμούν να ονειρευτούν ότι ξεκινώντας από την Ελλάδα της κρίσης θα κατακτήσουν τον κόσμο. Όχι μόνο αυτό, αλλά διαθέτουν και την τεχνική γνώση και ικανότητα να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους. Όλα αυτά βοηθούν και μένα να νιώσω λίγο καλύτερα στη ζοφερή πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί γύρω μας. Την ίδια στιγμή όμως αναρωτιέμαι με ανησυχία, σε ποιους καταναλωτές απευθύνονται όλες αυτές οι καταπληκτικές νέες ιδέες;

 

Το πρόβλημα το γνωρίζουν πολύ καλύτερα οι καλλιτέχνες, ιδίως οι συγγραφείς. Η έννοια του ιδανικού αναγνώστη, εκείνου που θα διαβάσει και θα καταλάβει αυτό που θέλουν να του πουν, στην πραγματικότητα δεν υφίσταται. Γι αυτό έχουν πει ότι ποτέ δύο ίδιοι άνθρωποι δεν διαβάζουν το ίδιο βιβλίο. Καθένας μπαίνει στην ανάγνωση κουβαλώντας τις δικές του γνώσεις και παραστάσεις, αλλά και διάθεση της ημέρας. Παρόλα αυτά, όσο κι αν δεν θέλει να το παραδεχτεί δημοσίως, κάθε συγγραφέας έχει έναν ιδανικό αναγνώστη στο μυαλό του, ένα προφίλ ανθρώπου στον οποίο απευθύνεται. Κάτι τέτοιο είναι άλλωστε απαραίτητο για την επιτυχία του βιβλίου του: Αν η κοινωνία κρίνει ότι δεν αφορά κανέναν τότε θα ξεχαστεί, τουλάχιστον προσωρινά.

 

Κάπως έτσι ισχύει και στα startups (άλλωστε πιστεύω ότι οι startuppers είναι, στην ουσία, καλλιτέχνες). Καθώς οι επιχειρηματικές ιδέες τους είναι καινοτόμες και συχνά αντισυμβατικές απαιτείται, έμμεσα, ένα συγκεκριμένο προφίλ πελατών-χρηστών που θα μπορούσε να τις χρησιμοποιήσει και στους οποίους απευθύνονται.

 

Ποιοι είναι αυτοί; Εκεί ακριβώς βρίσκεται η ανησυχία μου. Καινοτόμες ιδέες που αλλάζουν νοοτροπίες ετών με τη βοήθεια της τεχνολογίας μπορούν να χρησιμοποιήσουν μόνο άνθρωποι μορφωμένοι και εκπαιδευμένοι στις νέες τεχνολογίες, με όρεξη να μάθουν νέα πράγματα, να πειραματιστούν, να αλλάξουν οι ίδιοι τις συνήθειές τους και μαζί τον κόσμο γύρω τους. Σε αυτούς, τελικά, απευθύνεται η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρηματικών ιδεών των startuppers, αυτοί είναι οι ιδανικοί πελάτες τους.

 

Ταυτόχρονα αυτοί είναι οι ιδανικοί πολίτες μιας σύγχρονης κοινωνίας. Όλα τα παραπάνω εκτός από πελάτες-χρήστες των startups χαρακτηρίζουν ταυτόχρονα υπεύθυνους πολίτες που αντιλαμβάνονται τα προβλήματα γύρω τους και αναζητούν τις καλύτερες λύσεις από την αγορά και τις δικές τους δυνάμεις, όχι από το «κράτος» ή τις «ξένες δυνάμεις» που θα τα λύσουν όλα με έναν τρόπο μαγικό.

 

Επομένως, εκτός από startuppers χρειαζόμαστε και ιδανικούς πελάτες τους/χρήστες των λύσεων που προτείνουν. Πως επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο; Μόνο με την εκπαίδευση. Εκπαίδευση πολιτών που σκέφτονται ορθολογικά, κριτικά και ισορροπημένα. Που μαθαίνουν τους κοινωνικούς και τεχνολογικούς κανόνες και τους εφαρμόζουν προς όφελος των ιδίων και της κοινωνίας τους.

 

Αν δεχτεί κανείς τα παραπάνω, τότε βγαίνουν ένα-δύο πρακτικά συμπεράσματα: Πρώτο, ότι η σύνδεση εκπαίδευσης-αγοράς είναι λάθος. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν οφείλει να φτιάχνει στελέχη επιχειρήσεων αλλά ικανούς πολίτες, οι οποίοι μπορεί να λειτουργήσουν και ως στελέχη επιχειρήσεων – αλλά ταυτόχρονα και με πολλούς άλλους τρόπους: ως υπεύθυνοι ψηφοφόροι, ως ώριμοι καταναλωτές, ως power users τεχνολογιών, ως πολίτες σε εγρήγορση κα.

 

Δεύτερο, ότι όσο σημαντική είναι η οικονομική ενίσχυση των startuppers άλλο τόσο σημαντική είναι η ενίσχυση της παιδείας. Ακόμα και χρηστικά-νεοφιλελεύθερα να το δει κανείς, οι καλύτερες υπολογιστικές εφαρμογές του κόσμου δεν θα είχαν καμία τύχη σε καταναλωτές που δεν γνωρίζουν να ανοίγουν υπολογιστή. Επομένως, η παιδεία είναι σημαντική. Όσα χρήματα και να ξοδέψει κανείς εκεί και πάλι δεν θα είναι αρκετά. Δεν είναι ένα πηγάδι χωρίς πάτο, είναι η μόνη μας ελπίδα για επιβίωση.

 

 

Tagged with: ,
Top